Ο Άθως Δανέλλης αποτελεί μια από τις πιο ξεχωριστές φυσιογνωμίες του σύγχρονου ελληνικού Θεάτρου Σκιών, ένας καλλιτέχνης που μεγάλωσε κυριολεκτικά πίσω από τον μπερντέ, μαθήτευσε δίπλα στους μεγάλους δασκάλους και εδώ και 35 χρόνια υπηρετεί με συνέπεια, χιούμορ και αγάπη μια τέχνη που παραμένει ζωντανή χάρη σε ανθρώπους σαν κι εκείνον.
Στην εκπομπή «Κουβέντα να γίνεται» με τη Μαρία Τροχοπούλου και τη Δήμητρα Πανάγου, ο Άθως Δανέλλης μοιράστηκε ιστορίες από τη ζωή πίσω από τον μπερντέ, αλλά και σκέψεις για το παρόν και το μέλλον του ελληνικού Θεάτρου Σκιών.
Η πρόσφατη εμφάνισή του στην τελετή λήξης του Πανελλήνιου Φεστιβάλ Ερασιτεχνικού Θεάτρου Ιεράπετρας, μαζί με τους μουσικούς Αυγερινή Γάτση, Δημήτρη Ζαχαριουδάκη (Χαΐνης) και Τηλέμαχο Αθανασιάδη, ήταν για εκείνον μια εμπειρία γεμάτη συναίσθημα. «Ήταν μια βραδιά οργανωμένη με καρδιά και με αγάπη. Αυτά είναι η Κρήτη», είπε χαρακτηριστικά.
Ο Δανέλλης εξήγησε πως η συνεργασία προέκυψε με απλότητα, αλλά και ενθουσιασμό από την πρώτη στιγμή: «Η Σοφία Τσαντηράκη μού τηλεφώνησε και μου είπε “έχω μια ιδέα”. Ήταν πράγματι πολύ νόστιμο αυτό που σχεδίαζαν. Ο Καραγκιόζης λύνει πολλά… και την αμηχανία ενός παρουσιαστή ακόμη».
Η πρώτη του επαφή με το θέατρο σκιών έγινε σχεδόν μυθικά, σε ηλικία τεσσάρων ετών, σε ένα καφενείο στη Χερσόνησο. Οι εικόνες εκείνης της βραδιάς παραμένουν ζωντανές μέχρι σήμερα. «Θυμάμαι κινηματογραφικά εκείνες τις σκηνές. Ήταν καλοκαίρι, το καφενείο είχε χαλίκι, υπήρχε μια τσιμεντένια πίστα και οι Σπανακάκηδες έπαιζαν μουσική. Στα διαλείμματα ο κόσμος χόρευε βαλς. Εκεί ξεκίνησαν όλα για μένα», αφηγήθηκε.
Από εκείνη τη στιγμή, ο δρόμος του με τον Καραγκιόζη έγινε μονόδρομος.
Ο Άθως Δανέλλης μίλησε με συγκίνηση για τις εμβληματικές μορφές δίπλα στις οποίες μαθήτευσε: Σπαθάρη, Αθηναίο, Μάνθο, Γιάνναρο, Βάγκο. «Είναι παρόντες. Εκεί αντιλαμβάνεσαι τι σημαίνει να είναι κάποιος αθάνατος. Είναι σε κάθε στιγμή μέσα από τον τρόπο τους, τα καλαμπούρια τους, αυτά που μας δίδαξαν», είπε. Η σχέση μαζί τους δεν ήταν απλώς επαγγελματική, αλλά βαθιά ανθρώπινη. «Όταν σε χρίζουν φίλο τους, όταν είσαι στην καθημερινότητά τους, στο κρασί και στον καφέ, και σου μεταφέρουν πράγματα… αυτό δεν ξεχνιέται».
Μιλώντας για την απαιτητική φύση της παράστασης πίσω από το μπερντέ, ο Δανέλλης εξήγησε πως το πιο δύσκολο κομμάτι είναι η ακαριαία ανταπόκριση στο κοινό. «Η ταχύτητα με την οποία παίρνεις το ερέθισμα από τον κόσμο, το επεξεργάζεσαι σε κλάσματα δευτερολέπτου και το επιστρέφεις… αυτό είναι το βασικό. Είναι μια ερωτική σχέση».
Σπούδασε δημοσιογραφία στην Αγγλία και, επιστρέφοντας στην Ελλάδα, ασχολήθηκε κυρίως με το ραδιόφωνο, όπου επιμελήθηκε και παρουσίασε εκπομπές στην ελεύθερη ραδιοφωνία και στην Ε.Ρ.Α. με θέμα το ελληνικό και παγκόσμιο Θέατρο Σκιών. «Η δημοσιογραφία μού άνοιξε δρόμους, αλλά ο Καραγκιόζης ήταν πάντα μπροστά μου», λέει χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι ακόμη και τότε η σκιά του μπερντέ δεν έπαψε ποτέ να τον καλεί.
Ο Δανέλλης βλέπει με αισιοδοξία τη νέα γενιά καλλιτεχνών. «Φαίνεται ότι η εποχή ζητά πραγματικές αξίες. Ζητά την αλήθεια. Και τα παιδιά έχουν επιλέξει τον Καραγκιόζη σαν μέσο που λειτουργεί σαν αγκυροβόλι μέσα σε αυτή τη λαίλαπα του fake. Τραβάει το παιδί που κυκλοφορεί μέσα τους».
Δεν διστάζει να υποστηρίξει τον εκσυγχρονισμό, ακόμη και την ψηφιακή προσαρμογή, από το ηλεκτρονικό παιχνίδι e-shadow έως την ταινία «Karagiozis the movie». «Η παράδοση δεν είναι κατάψυξη. Αν βάλεις φρέσκα υλικά στη συνταγή της γιαγιάς, γίνεται κάτι όμορφο με το μάτι του σήμερα», τόνισε.
Ο δημιουργός έχει ιδρύσει και το Αρχείο Ελληνικού Θεάτρου Σκιών, μια τεράστια προσπάθεια διάσωσης. «Το θέατρο σκιών είναι προφορική τέχνη. Αν χαθεί ένα έργο, ένα κείμενο, χάνεται για πάντα. Έτσι άρχισα να καθαρίζω, να σώζω, να μεταγράφω παλιά έργα. Είναι δουλειά που δεν τελειώνει ποτέ, αλλά αξίζει κάθε λεπτό».
Ο Άθως Δανέλλης δίνει αδιάκοπα παραστάσεις σε όλη την Ελλάδα, δουλεύει νέα κείμενα, πολλά από αυτά επηρεασμένα από την τοπική κουλτούρα της Κρήτης. Παράλληλα, ετοιμάζει το επόμενο μεγάλο εγχείρημα, ένα βιβλίο βασισμένο στο υλικό από το Αρχείο Ελληνικού Θεάτρου Σκιών, που επιθυμεί να αφήσει ως παρακαταθήκη στους νεότερους καραγκιοζοπαίκτες και σε όσους αγαπούν το θέατρο σκιών.
Συνεχίζει να βαδίζει με σταθερό βήμα πίσω από το λευκό πανί, κρατώντας αναμμένη τη φλόγα μιας τέχνης που ενώνει γενιές. Με την εμπειρία του, το πάθος του και τον σεβασμό του απέναντι στον Καραγκιόζη και στο κοινό, υπενθυμίζει σε όλους μας ότι το Θέατρο Σκιών δεν είναι απλώς παράδοση, αλλά ένας ζωντανός τρόπος να βλέπουμε τον κόσμο με αλήθεια, χιούμορ και καρδιά.
Μ. Τροχοπούλου – Δ. Πανάγου
Please browse to the page to see this content.
The post Άθως Δανέλλης: «Ο Καραγκιόζης κουβαλά την ψυχή του κόσμου» appeared first on Radiolasithi.gr.