Στον πυρήνα του φετινού Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Ιεράπετρας βρίσκεται μία σπάνια εθνογραφική εμπειρία που γεφυρώνει την επιστημονική έρευνα με τη δύναμη της εικόνας: το ντοκιμαντέρ «CHAOMOS, η Χειμερινή Γιορτή των Kalash» και η συνοδευτική έκθεση φωτογραφίας και ενδυμασιών της φυλής Καλάς, έργα του εθνομουσικολόγου Γιάννη Μανωλιδάκη ο οποίος κατάγεται από το Μύρτος και της Σουηδής φωτογράφου Ίνγκερ Κάρλσον.
Την Τρίτη 5 Αυγούστου, στην εσωτερική αίθουσα του Τζαμιού, το κοινό θα έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει την τιμητική προβολή της ταινίας-ντοκιμαντέρ που φωτίζει τη χειμερινή γιορτή “CHAOMOS”, των Καλάς, μιας μικρής φυλής που κατοικεί στις κοιλάδες του Βορειοδυτικού Πακιστάν. Η προβολή θα συνοδευτεί από ομιλία του δημιουργού με τίτλο «Kalash και Kalasha», μία περιεκτική εθνομουσικολογική παρουσίαση που διατρέχει δεκαετίες έρευνας στην περιοχή.
Όπως εξήγησε ο ίδιος ο Γιάννης Μανωλιδάκης στο Ράδιο Λασίθι, πρόκειται για καρπό μιας ερευνητικής διαδρομής σχεδόν 40 ετών, η οποία ξεκίνησε από το προσωπικό του πάθος για τη μουσική και εξελίχθηκε σε εθνομουσικολογική αποστολή σε περιοχές με έντονες πολιτισμικές στρώσεις, από το βόρειο Πακιστάν έως το ανατολικό Αφγανιστάν. Κεντρικό στοιχείο της έρευνάς του είναι οι πολιτισμικές αναλογίες και οι μνήμες που φέρουν οι Καλάς για την ελληνιστική παρουσία στην περιοχή.
 |
Οι Καλάς, όπως εξήγησε, διατηρούν ζωντανές πολυθεϊστικές παραδόσεις με εμφανείς αναλογίες προς την αρχαία ελληνική θρησκεία: ο πατέρας των θεών τους ονομάζεται Dyaus (Zeus), ο Balomain παραπέμπει ευθέως στον Απόλλωνα, ενώ ιδιαίτερη μνεία γίνεται στη θεότητα Jestak, θεά του οίκου, που θυμίζει τη δική μας Εστία. Ο κ. Μανωλιδάκης ανέδειξε την αξία αυτών των παραδόσεων όχι μόνο ως τεκμήρια ενδεχόμενης πολιτισμικής συγγένειας αλλά και ως ζωντανά στοιχεία που παραμένουν ενεργά στην καθημερινότητα του λαού.
Στην ίδια εκδήλωση θα παρουσιαστούν επίσης παραδοσιακές ανδρικές φορεσιές από το Νουριστάν και γυναικείες ενδυμασίες των Καλάς, επιλεγμένα τεκμήρια που αναδεικνύουν τη διαχρονική χειροτεχνική παράδοση και την ταυτότητα της φυλής. Η Ίνγκερ Κάρλσον, φωτογράφος και συνεργάτιδα του ερευνητή, προσέφερε μέσα από τον φακό της μια εντελώς διαφορετική πρόσβαση στην καθημερινότητα των γυναικών των Καλάς. Όπως επεσήμανε, μόνο μια γυναίκα μπορούσε να καταγράψει πτυχές της ιδιωτικής ζωής των γυναικών της φυλής, από το πλύσιμο των ρούχων μέχρι τελετουργίες εξαγνισμού.
Η φωτογραφική έκθεση της Κάρλσον που ακολουθεί από τις 6 έως τις 8 Αυγούστου στο Στέκι Νεολαίας, αποτελεί μια καθηλωτική καταγραφή της ζωής των Καλάς. Οι επισκέπτες θα βρεθούν μπροστά σε εικόνες της καθημερινής ζωής, της χειροτεχνίας, του παιχνιδιού και της λατρείας, σε ένα σπάνιο ντοκουμέντο που φωτίζει όχι μόνο τη μορφή αλλά και την ουσία της φυλής των Καλάς.
Η Σύνδεση με τον Ελληνισμό: Μύθος, Πραγματικότητα και Ταυτότητα
Η θεωρία της ελληνικής καταγωγής, που αποτελεί τον πυρήνα της διεθνούς γοητείας των Καλάς, είναι ένα περίπλοκο μωσαϊκό προφορικών παραδόσεων, δυτικών ερμηνειών και επιστημονικών αναζητήσεων. Οι ίδιοι οι Καλάς, μέσα από τις προφορικές τους αφηγήσεις, διατηρούν ζωντανή την πεποίθηση ότι είναι απόγονοι στρατιωτών του Μεγάλου Αλεξάνδρου που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή κατά τον 4ο αιώνα π.Χ.
Αυτός ο μύθος ενισχύεται από τα μεσογειακά και βορειοευρωπαϊκά φυσικά χαρακτηριστικά που παρατηρούνται σε πολλούς από αυτούς—ανοιχτόχρωμο δέρμα, γαλανά ή πράσινα μάτια—τα οποία για δεκαετίες θεωρούνταν η ζωντανή απόδειξη της ελληνικής τους κληρονομιάς. Η αφήγηση αυτή, που αποτυπώθηκε λογοτεχνικά από τον Ράντγιαρντ Κίπλινγκ στο διάσημο διήγημά του «Ο Άνθρωπος που θα Γινόταν Βασιλιάς», διαμόρφωσε ανεξίτηλα τη δυτική αντίληψη για τον λαό αυτό.
Ωστόσο, η σύγχρονη επιστήμη αφηγείται μια διαφορετική, εξίσου συναρπαστική ιστορία. Γενετικές μελέτες που έχουν διεξαχθεί τις τελευταίες δεκαετίες δεν κατάφεραν να εντοπίσουν μια σαφή, μαζική γενετική σύνδεση με τον ελληνικό πληθυσμό της εποχής του Αλεξάνδρου. Τα δεδομένα υποδεικνύουν ότι οι Καλάς αποτελούν έναν εξαιρετικά απομονωμένο πληθυσμό, του οποίου η γενετική γραμμή αποκλίνει από άλλους ευρασιατικούς πληθυσμούς εδώ και χιλιάδες χρόνια, πολύ πριν την έλευση των Μακεδόνων.
 |
 |
Παρόλα αυτά, η σημασία του μύθου δεν μειώνεται. Για τους Καλάς, η σύνδεση με τον Αλέξανδρο και τον ελληνισμό δεν είναι απλώς ένα ζήτημα ιστορικής ακρίβειας, αλλά ένα ισχυρό εργαλείο ταυτότητας. Σε ένα περιβάλλον έντονων θρησκευτικών και πολιτισμικών πιέσεων, η αφήγηση αυτή τους προσδίδει ένα μοναδικό κύρος, τους διαφοροποιεί από τους γειτονικούς πληθυσμούς και προσελκύει το διεθνές ενδιαφέρον, το οποίο συχνά λειτουργεί ως μια άτυπη ασπίδα προστασίας. Η ιστορία τους, επομένως, κινείται στη συναρπαστική τομή μεταξύ της βιωμένης πολιτισμικής πεποίθησης και της επιστημονικής έρευνας, δημιουργώντας ένα αφήγημα που είναι ταυτόχρονα αρχαίο και εκπληκτικά σύγχρονο.
Η Καθημερινότητα των Καλάς μέσα από τον Φακό
Από την Τετάρτη 6 έως και την Παρασκευή 8 Αυγούστου (19:00 – 23:00), το Στέκι Νεολαίας θα φιλοξενήσει την έκθεση φωτογραφίας της Ίνγκερ Κάρλσον. Οι εικόνες της δεν είναι απλώς πορτρέτα, αλλά παράθυρα στην ψυχή ενός λαού που αντιστέκεται στον χρόνο. Αποτυπώνουν την καθημερινότητα, τις ιερές τελετές και τις ανθρώπινες στιγμές με μια σπάνια αμεσότητα.
«Θα δείτε φωτογραφίες από το χωριό, λεπτομέρειες από την κουζίνα, τα δωμάτια, τα παιδιά που παίζουν, ό,τι κάνουν οι γυναίκες όταν μιλάνε και κάθονται μαζί», ανέφερε η κ. Κάρλσον. Η γυναικεία της ματιά κατάφερε να διεισδύσει σε στιγμές απόκρυφες για τους άνδρες, προσφέροντας μια ολιστική εικόνα της κοινωνίας τους. «Στο ντοκιμαντέρ υπάρχουν εικόνες από γυναίκες που δεν θα μπορούσαν να γίνουν αν δεν ήταν μια γυναίκα εκεί με κάμερα, γιατί δεν επιτρέπουν στους άντρες να τις βλέπουν όταν λούζονται ή καθαρίζουν τα ρούχα τους». Αυτή η προνομιακή πρόσβαση αποκαλύπτει μια πτυχή του πολιτισμού τους που παραμένει συνήθως αθέατη.
Τις εκδηλώσεις πλαισιώνει και η έκθεση αυθεντικών, παραδοσιακών ενδυμασιών των Καλάς και των γειτονικών Νουριστάνι. Οι περίτεχνες μαύρες φορεσιές των γυναικών, στολισμένες με σειρές από κοχύλια, πολύχρωμα κουμπιά και παλιά νομίσματα, δεν είναι απλώς ρούχα, αλλά τεκμήρια μιας ζωντανής, περήφανης και πολύχρωμης κληρονομιάς.
Το αφιέρωμα αυτό αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία για το κοινό να γνωρίσει έναν πολιτισμό που, αν και χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, ψιθυρίζει ιστορίες που μοιάζουν εκπληκτικά οικείες, αποδεικνύοντας τη δύναμη της συλλογικής μνήμης και την ανθεκτικότητα της πολιτισμικής ταυτότητας.
Please browse to the page to see this content.
The post Η φυλή των Καλάς με ρίζες από την εκστρατεία του Μ. Αλεξάνδρου, αποκαλύπτεται στην Ιεράπετρα μέσα από το φακό του Γιάννη Μανωλιδάκη και της Ίνγκερ Κάρλσον appeared first on Radiolasithi.gr.